فصل سوم
مروری بر طراحی مراکز داده
3-1-کلیات
هدف از اين بخش ارائه اطلاعات عمومی درباره عواملی است كه هنگام طراحی مراكز داده بايد در نظر گرفته شوند. این اطلاعات و توصيهها باعث میشوند با شناختن اقدامات مناسبی که باید در هر مرحله از این فرآیند انجام شوند، طراحی بهتری در این زمینه صورت گیرد. جزييات ويژه طراحی در ضمايم این کتاب آمده است.
مراحل مختلف فرآيند طراحی كه در ادامه توصيف شده است، هم در طراحی مركزداده جدید قابل استفاده است و هم در گسترش مركزداده موجود. در هر دو مورد فوق، لازم است كه طراحی سيستم كابلکشی مخابرات، طرح فضابندی سایت، طرح سیستم های الكتريكی، طرح معماری، HVAC، سیستمهای امنيتی و سيستمهای روشنايی با یکدیگر هماهنگی داشته باشند. فرآیند طراحی صحیح و کامل باید بهصورت زیر باشد:
الف) نیازمندی های تجهیزات مخابراتی، فضا، برق و سیستم سرمایشی مرکزداده را در بالاترین ظرفیت تخمین بزنید. سپس امکان گسترش آتی را برای سیستم و تجهیزات در طول عمر مرکزداده پیش بینی کنید.
ب) لیست نیازمندیهای فضا، برق، سیستم سرمایشی، امنیت فیزیکی، بارگذاری کف، سیستم اتصال به زمین، حفاظت الكتريكی و ديگر امکانات و تسهیلات را به معماران و مهندسین ارائه كنيد. به لیست مذکور، نیازمندیهای مركز عملیات شبکه، جایگاه بارگیری،انبار و به طور کلی همه فضاهای عملیاتی سایت و فضاهایی که به هر شکلی در پشتیبانی تسهیلات سایت دخیل هستند را بیافزایید.
ج) طرحهای اوليه فضای مركزداده را با معمار و مهندسین هماهنگ كنيد. تغییرات مورد نیاز خود را به ایشان پیشنهاد دهید.
د) طرح فضابندی را مشخص کنید، که شامل تعیین محل اتاقهای اصلی و فضاهای لازم برای اتاق ورودی کابل، MDA، HDA، ZDA، و EDA میشود. میزان برق، سرمایش و قابلیت تحمل کف مورد نیاز تجهیزات را به مهندسان مربوطه ارائه دهید. لیست نیازهای بسترسازی مخابراتی را نیز تهیه کنید.
ھ) طرح بهروزشده را، که در آن بسترهای مخابراتی، تجهیزات الکتریکی و مكانيكی در طرح فضابندی مرکزداده لحاظ شده باشد، از مهندسان تحویل بگيريد.
ی) سيستم كابلكشی مخابراتی را بر اساس نياز تجهیزات مستقر در مركز داده، طراحی كنيد.
3-2 -ارتباط فضاهای مركز داده با ديگر فضاهای ساختمان
شكل 1 فضاهای اصلی یک مركزداده نمونه و چگونگی ارتباط آنها با يكديگر و ديگر فضاهای بيرون از مركز را نشان میدهد. جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد فضاهای مخابراتی مركزداده به فصل 5 مراجعه كنيد.
اين استاندارد زیرساخت مخابراتی و ارتباطی فضاهای مركزداده را نشان میدهد، كه این فضا ممکن است اتاق كامپيوتر باشد یا هر یک از فضاهای جانبی که در پشتیبانی و نگهداری آن نقش دارند.
كابلكشی مخابراتی و فضاهای بيرون از اتاق كامپيوتر و فضاهای جانبی آن در شكل 1 نشان داده شده است تا ارتباط آنها با مراكزداده نشان داده شود.
3-3-ردهبندی
اين استاندارد شامل اطلاعات مربوط به چهار رده مرتبط با سطوح مختلف دسترسی و امنيت انواع تاسیسات زیرساخت مركزداده است. ردههای بالاتر دارای قابليت دسترسی و امنيت بیشتر هستند. ضميمه «ز» از اين کتاب، اطلاعات کامل مربوط به هر يك از 4 سطح ردهبندی را ارائه میدهد.
3-4- ضرورت دخالت متخصصین
مراكزداده برای تامین نيازهای تعداد زيادی از كامپيوترها و تجهیزات ارتباطی طراحی می شوند. بنابراين بايد از ابتدای کار متخصصان مخابرات و فناوری اطلاعات (IT) در فرایند طراحی مرکزداده دخیل باشند.
طرحهای مركزداده علاوه بر نیازهای فضا، محیطی، همجواری و عملیاتی تجهیزات كامپيوتری و مخابراتی، لازم است نیاز های فضا و بسترهای مخابراتی را که در اين استاندارد ذکر شده است، فراهم کنند.

فصل چهارم
زیر ساخت سیستم کابل کشی مرکز داده
4-1- اجزای بنيادين ساختار سيستم كابلكشی مركزداده
شكل 2، مدلی نمادین از اجزا عملیاتی یک مرکزداده را نمایش
می دهد که سیستم کابلکشی آن را تشکیل میدهند. این مدل، ارتباط بین این اجزا و چگونگی پیکربندی آنها را جهت تشکیل یک سیستم کامل بیان میکند.
اجزای اصلی ساختار سيستم كابلكشی مركزداده به شرح مقابل است:
1) كابلكشی افقی
2) كابلكشی Backbone
3) cross-connect در اتاق ورودی کابل يا MDA
4) cross-connect اصلی (MC) در MDA
5) cross-connect افقی یا فرعی (HC) در اتاق مخابرات، HDA یا MDA
6) پریز منطقه ای (Zone outlet) يا نقطه تجمیع (Consolidation point) در ZDA
7) پریزها در EDA

فصل پنجم
فضاهای مخابراتی مركزداده وهم بندیهای مربوط به آن
5-1- کلیات
هر مركزداده نياز به فضاهای اختصاصی برای نگهداری و پشتیبانی از زیرساخت مخابراتی خود دارد.این فضا های مخابراتی حتما باید به تجهیزات مخابراتی و سیستم های کابل کشی مربوطه اختصاص یابد. فضاهایی که بدین منظور در مرکزداده وجود دارند، معمولا شامل اتاق ورودی کابل (Entrance room)، ناحيه توزیع اصلي(MDA)، ناحيه توزيع افقي(HDA)، ناحيه توزيع منطقهای(ZDA) و ناحيه توزيع تجهيزات (EDA) میشود. بسته به اندازه مركزداده ممکن است برخی از اين فضاها در ساختار مركزداده مورد استفاده قرار نگيرند. اين فضاها بايد طوری طراحی شوند که برای رشد و پیشرفت تکنولوژی یا ظهور تکنولوژیهای جدید مناسب باشند و ممکن است با دیوارکشی یا هر روش دیگری از سایر فضاهای اتاق کامپیوتر جدا شوند.
5-2- ساختار مركزداده
5-2-1- اجزای اصلی
فضاهای مخابراتی مركزداده شامل اتاق ورودی کابل (Entrance room)، ناحيه توزیع اصلی (MDA)، ناحيه توزيع افقی(HDA) ، ناحيه توزيع منطقهای(ZDA) و ناحيه توزيع تجهيزات(EDA) میشوند.
اتاق ورودی کابل، فضايی است که در نقش رابط بين سيستم کابلکشی مرکزداده و سيستم کابلکشی داخل ساختمان (کابلکشی شرکت سرویسدهنده(1) و کابلکشی سمت مشتری) عمل ميکند. غیر از کابلکشیها، مودمها و دیگر تجهیزات اپراتور سرویس نیز در این فضا قرار می گیرد. اگر مرکزداده در داخل ساختمانی واقع شده باشد که دفاتر عمومی و يا فضاهای ديگری نیز در خارج از مرکزداده در همان ساختمان موجود باشد، اتاق ورودی میتواند خارج از اتاق کامپيوتر قرار گيرد. همچنین ممکن است این اتاق برای افزایش امنيت، بيرون از اتاق کامپيوتر تعبیه شود. زیرا در اینصورت نیازی به ورود تکنسینهای شرکت سرویسدهنده به اتاق کامپيوتر نخواهد بود. همچنين بهمنظور تامين افزونگی بيشتر و يا اجتناب از افزايش بيش از حد طول کابلهای شرکت سرویسدهنده، ممکن است چندين اتاق ورودی کابل برای يک مرکزداده در نظر گرفته شود. اتاق ورودی از طريق MDA با اتاق کامپيوتر مرتبط است و ممکن است مجاور MDA بوده یا در هم ادغام شوند.
ناحيه توزیع اصلی (MDA) شامل cross-connect اصلی (MC) است. این دستگاه نقطه مرکزی توزیع سيستم کابلکشی ساختيافته مرکزداده محسوب شده و ممکن است هنگامی که EDA مستقيما از MDA سرویس میگیرد، cross-connect افقی یا فرعی (HC) را نیز شامل شود. (2) اين فضا داخل اتاق کامپيوتر است. در مراکزدادهای که چندبهرهبردار دارند، ممکن است این فضا برای امنیت بیشتر در یک اتاق اختصاصی قرار گیرد. هر مرکزدادهای بايد حداقل دارای يک MDA باشد.
روترهای مرکزی اتاق كامپيوتر، سوييچهايLAN و SAN مرکزی و PBX، اغلب در MDAقرار دارند. زیرا اين فضا نقش هاب را برای زيرساخت كابلكشی مركزداده دارد. تجهیزات شرکت سرویسدهنده (مانند مالتیپلکسرهای M13)، غالبا بيش از آنكه در اتاق ورودی باشند، در MDA قرار میگیرند تا از نياز به اتاق ورودی ثانويه به دليل محدوديت طول مدار اجتناب گردد.
ناحیه توزیع اصلی یا MDA، برای اینکه بتواند فضاهای اداری ساختمان، اتاق کنترل و دیگر اتاقهای پشتیبانی خارج از اتاق کامپیوتر را پوشش دهد، ممكن است به يك يا چند HDA يا EDA در داخل مركزداده و يك يا چند اتاق مخابرات در بیرون از اتاق كامپيوتر سرویس دهد.
زمانيكه HC در MDA قرار ندارد، از HDA برای سرویسدهی به Eها استفاده ميشود. بنابراين HDA میتواند شامل HC باشد كه نقطه توزیع كابلكشی برای EDAها خواهد بود. اگرچه HDA، معمولا داخل اتاق كامپيوتر است اما ممكن است برای امنيت بيشتر در يك اتاق اختصاصی در داخل فضای اتاق كامپيوتر باشد. ناحیه توزیع افقی یا HDA معمولا شامل سوييچهای LAN، SAN و KVM برای سرویسدهی به تجهيزات نهايی قرار گرفته در EDAها است. ممكن است اتاقهای كامپيوتر یک مرکزداده در طبقات مختلف باشد كه هر طبقه با HC خودش سرويسدهی شود وممکن است در يك مركزداده کوچک، چون MDA می تواند کل اتاق کامپیوتر را پشتیبانی کند، نیازی به HDAها نباشد. در هر حال يك مركزداده معمولی HDAهای متعددی خواهد داشت.
ناحیه توزیع تجهيزات(EDA) ، فضايی است كه به تجهيزات پایانی نظير سيستمهای كامپيوتری و تجهيزات مخابراتی اختصاصيافته است. اين نواحی مختص تجهيزات هستند و به هیچ وجه هيچگونه سرويسی به اتاق ورودي، MDA و HDA ارائه نمیدهند. (3)
ممكن است يك نقطه اتصال اختیاری، در مسیر کابلکشيهای افقی باشد كه به آن ناحیه توزیع منطقهای (ZDA) گفته ميشود. اين ناحيه بين HDA و EDA قرار دارد تا امکان پیکربندی مجدد و انعطافپذیری بيشتر را مهيا كند. (4)
5-2-2- توپولوژی مرکزداده نوعی
يك مركزداده نوعی، شامل يك اتاق ورودي، شاید يك يا چند اتاق مخابراتي، یک MDAو چندين HDA است. شكل3، هم بندی مركز داده نوعی را نشان میدهد.
5-2-3- توپولوژيهای متراکم مركزداده
طراحان مراكزداده میتوانند MC و HC را با هم در یک MDA ادغام کنند که ممکن است به کوچکی يك رک باشد. در این نوع توپولوژیها میتوان اتاق مخابرات (TR) که کابلکشی نواحی مختلف مرکزداده از آنجا انجام میشود و اتاق ورودی را نیز در MDA ادغام نمود.
هم بندی متراکم برای یک مرکزداده کوچک را در شكل 4 ميبينيد.
5-2-4- توپولوژيهای توزیعشده مركزداده
مراکزداده با ادارات و نواحی بزرگ یا متعدد و پراکنده ممکن است نيازمند چندين اتاق مخابرات هستند.
در مراکزداده خیلی بزرگ به علت محدوديتهای کابلکشی ممکن است نياز به چندين اتاق ورودی باشد. اتاقهای ورودی ثانویه با استفاده از كابلهای زوج سیم مسی، كابلهای فيبرنوری یا كابلهای کواکسیال به MDA و HDAهای تحت پوشش خود متصل میشوند. هم بندی مركزداده با چندین اتاق ورودی در شكل 5 نشان داده شده است. اتاق ورودی اصلی به هیچ وجه نبايد بهطور مستقيم به HDAها متصل شود. اگر از اتاقهای ورودی ثانويه برای اجتناب از محدوديتهای فاصله کابلکشی استفاده شود، ميتوان آنها را بهطور مستقيم به HDAها متصل کرد. اگرچه كابلكشی از اتاق ورودی ثانويه بهصورت مستقيم به HDAها امری متداول یا مطلوب نيست، اما با توجه به نيازهای افزونگی و محدوديتهای فاصله، مجاز است.
5-3- نیازهای اتاق كامپيوتر
5-3-1- کلیات
اتاق كامپيوتر از نظر محیطی فضای كنترل شدهای است كه هدف اصلی آن استقرار تجهيزات و كابلكشی سيستمهای كامپيوتری و ديگر سيستمهای مخابراتی است. اتاق كامپيوتر بايد دارای استاندارد NFPA 75 باشد.
طرح فضابندی بايد مطابق با نیازمنديهای تجهيزات و تسهيلات، مانند نمونههای زير باشد:
- محاسبه بارگذاری کف شامل وزن تجهيزات، كابلها، پَچکوردها و انواع رسانه (شامل وزن نقطهای جسم ساکن، وزن توزیعشده جسم ساکن، وزن جسم متحرک غلتان) (1)
- فضای مورد نیاز برای نگهداری و سرویس تجهیزات (فضای لازم در اطراف تجهیزات مانند فضای لازم برای دسترسی از جلو یا عقب یا طرفین به هر دستگاه به اندازهای که تکنسین مرتبط بتواند به خوبی کار خود را انجام دهد.)
- فضای مورد نیاز برای عبور جریان هوا
- فضای مورد نیاز برای نصب و استقرار تجهیزات
- نیازمنديهای برق DC و محدوديتهای ناشی از طول مدارات الکتریکی
- ملاحظات مربوط به طول اتصالات تجهيزات (برای مثال، حداکثر طول مجاز اتصال تجهیزات به دستگاههای جانبی و کابل کنسول آنها)
5-3-2- موقعيت مکانی
هنگام انتخاب كردن محل سایت یا اتاق كامپيوتر، از انتخاب مكانهايی كه با اجزای ساختمانی مانند آسانسور، ديوارهای اصلی خارجی و يا ديگر ديوارهای ثابت ساختمانی محدود شدهاند، به علت عدم امکان گسترش آتی اجتناب كنيد. باید امکان حمل و نقل و جابهجا کردن تجهيزات بزرگ به داخل اتاق تجهيزات مهيا شود. (استاندارد ANSI/TIA-569-B، ضمیمه B.3 را ملاحظه کنید).
اتاق حتما بايد دور از منابع مولد تداخل الکترومغناطیسی قرار گيرد. ترانسفورماتورهای منبع تغذیه الکتریکی، موتورها، ژنراتورها، تجهيزات اشعه X، ایستگاههای فرستنده راديو و رادار و تجهیزات Induction Sealing از این نوع هستند.(2)
اتاق كامپيوتر نبايد دارای پنجره به بيرون باشد، زيرا اين نوع پنجرهها بار گرمایی را زياد كرده و امنيت را كم میكنند.
5-3-3- دسترسی
درهای اتاق كامپيوتر بايد فقط برای پرسنل مجاز، امکان ورود را فراهم سازد. بهعلاوه دسترسی به اتاق حتما بايد مطابق الزامات AHJ باشد. برای کسب اطلاعات بيشتر در رابطه با کنترل دسترسی به اتاق كامپيوتر، به ضميمه «ز» مراجعه كنيد.
5-3-4- طراحی معماری
5-3-4-1- اندازه
اتاق كامپيوتر بايد به اندازهای باشد كه نیازهای مشخص تجهيزات خاص، از جمله فضای مورد نیاز اطراف تجهیزات برای پشتیبانی و نگهداری را پوشش دهد. اين اطلاعات را ميتوان از سازنده تجهيزات بهدست آورد.
در اندازهگيری اتاق کامپيوتر بايد نیازهای آتی را نیز مثل نیازهای کنونی در نظر گرفت. ضميمه «ھ» را جهت آشنايی با نکاتی در مورد اندازه اتاقهای کامپیوتر مطالعه كنيد.
5-3-4-2- راهنماییهایی برای ديگر تجهيزات
تجهيزات كنترل الكتريكی مانند توزيع برق يا سيستمهای تهويه و UPS تا 100kVA (به استثنای باتريهای سرب- اسیدی)، بايد حتما در اتاق كامپيوتر گذاشته شوند. UPS بزرگتر از 100kVA و هرگونه UPS دارای باتريهای سرب-اسیدی بايد در اتاق جداگانهای قرار گيرند مگر در مواردی که AHJ لازم بداند.
تجهیزاتی که ارتباطی با تسهیلات و امکانات مورد نیاز اتاق کامپیوتر ندارند به هیچ وجه نباید در این اتاق نصب شده، از آن عبور کرده یا به آن وارد شوند. (مانند لولهکشیهای آب، مسیرهای کابل و … .)
5-3-4-3- ارتفاع سقف
حداقل ارتفاع سقف در اتاق كامپيوتر حتما بايد از كف نهایی تا هرگونه مانعی مانند آبپاشها، تجهیزات روشنایی، يا دوربينها 6/2 متر باشد. تجهیزات سرمایشی يا رکهای بلندتر از 13/2 متر نيازمند سقفهای بلندتر هستند. حداقل بايد 460 میلیمتر فاصله از سر آبپاش در نظر گرفته شود.
5-3-4-4- تدابیر عملیاتی
كفها، ديوارها و سقف حتمابايد درزگيری شده و رنگ شوند يا از موادی ساخته شوند كه ورود گرد و غبار را به حداقل برسانند. بهتر است رنگ اتاق روشن باشد تا نور آن بیشتر شود. الزامی است که كفپوش بايد مطابق با 61000-4-2 IEC خصوصيت آنتیاستاتیک داشته باشد.
5-3-4-5- روشنايي
روشنايی اتاق کامپيوتر در یک متر بالاتر از کف نهایی، در امتداد خط وسط تمام راهروهای بین رکها، الزاما باید حداقل 500Lux در سطح افقی و 200Lux در سطح عمودی باشد.
توصیه میشود تجهیزات روشنایی و تجهيزات مخابراتی در اتاق كامپيوتر از تابلوی توزیع برق مشترک استفاده نكنند. از کلیدهای برق دیمر نیز استفاده نشود.قراردادن علائم و روشنایی اضطراری بهطور مناسب در هر جای مورد نیاز طبق AHJ الزامی است تا فقدان روشنایی اصلی، مانع خروج اضطراری نشود.
5-3-4-6- درها
درها بدون در نظر گرفتن چارچوب آن، حداقل 1 متر عرض و 13/2 متر ارتفاع داشته باشند. درها باید لولایی بازشونده به سمت بیرون (بر اساس قوانین) يا کشویی و يا قابل برداشتن باشند. بايد مجهز به قفل نیز باشندو نباید دارای تيرك وسط ثابت يا تیرک قابل برداشتن باشند تا امکان ورود و خروج تجهیزات بزرگ از این در فراهم نشود. (3) الزامات خروج برای اتاق كامپيوتر بايد با الزامات AHJ مطابقت داشته باشد.
5-3-4-7- بارگذاری کف
ظرفيت بارگذاری کف اتاق كامپيوتر حتما بايد به اندازهای باشد که قابلیت تحمل وزن نقطهای و وزن توزیعشده تجهيزات را با احتساب وزن كابلكشی داشته باشد. ظرفيت بارگذاری کف برای وزن توزيعشده بايد حداقل Kpa 2/7 باشد. ولی ظرفیت توصیه شده kPA 12 است. کف اتاق همچنین حتماباید ظرفیت تحمل حداقل kPA 2/1 بار معلق را داشته باشد تا بتواند باری را که از زیر کف کاذب آویزان است، نگه دارد (مثلا نردبانهای معلق کابل که به زیر کف کاذب متصل شده اند). ظرفیت پیشنهادی برای بارگذاری معلق کف، kPA 4/2 است. به مشخصات Telcordia ، GR-63-CORE مربوط به سنجش ظرفیت بارگذاری کف و روشهای تست آن مراجعه کنید.
5-3-4-8- علائم هشدار
توصیه میشود در صورت نیاز به استفاده از علائم هشدار، در طرح امنیتی ساختمان لحاظ شوند. علامت خروج مناسب حتما بايد مطابق باAHJ نصب شود.
5-3-4-9- ملاحظات مربوط به زمين لرزه
خصوصیات تاسیسات، حتماباید با نیازهای اجرایی نواحی لرزهخیز مطابقت داشته باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه ملاحظات مربوط به زمینلرزه، به راهنمای Telcordia، GR-63-Core مراجعه کنید.
5-3-5- طراحی محيطی
5-3-5-1- آلايندهها
اتاق کامپيوتر بايد مطابق با ANSI TIA-569-B، از هرگونه آلاينده محیطی دور باشد.
5-3-5-2- HVAC
اگر اتاق كامپيوتر دارای سيستم HVAC اختصاصی نباشد، بايد طوری طراحی شود که به سيستم HVAC اصلی دسترسی داشته باشد. يك اتاق كامپيوتر معمولا از سوی AHJ به رسمیت شناخته نميشود مگر اينكه HVAC اختصاصی داشته باشد، يا از HVAC ساختمان اصلی استفاده كند و مجهز به دريچههای تنظيم هوای خودکار باشد.
5-3-5-2-1- عملکرد پيوسته
اساس عملکرد HVAC اتاق كامپيوتر بايد 24 ساعت در روز، 365 روز در سال باشد. اگر سيستم در صورت استفاده از تجهیزات بزرگ HVAC ساختمان نمیتواند یک عملکرد پیوسته را تضمین کند، تهیه يك سیستم مستقل برای اتاق كامپيوتر الزامی است.
5-3-5-2-2- عملیات پشتیبان (Standby)
در صورتی که اتاق کامپیوتر مجهز به ژنراتور پشتیبان (Standby) باشد، توصیه میشود سيستم HVAC آن به این ژنراتور نیز وصل شود. اگر اتاق كامپيوتر دارای ژنراتور پشتیبان اختصاصی نباشد، ولی ساختمان مجهز به چنین سیستمی باشد، HVAC این اتاق بايد به ژنراتور پشتیبان ساختمان متصل شود.
5-3-5-3- پارامترهای عملیاتی
برای اینکه دما و رطوبت به صورت مستمر در بازه عملیاتی لازم باقی بمانند حتما باید به طور مرتب کنترل شوند:
- دمای هوا (Dry Bulb): 20 تا 25 درجه سانتیگراد
- رطوبت نسبي: 40 تا 55 درصد
- حداکثر نقطه شبنم: 21 درجه سانتیگراد
- حداكثر نرخ تغيير: 5 درجه سانتیگراد در هر ساعت
- تجهيزات رطوبتساز و رطوبتگير ممكن است براساس شرايط محيطی محل، مورد نیاز باشند.
رطوبت و درجه حرارت محيط بايد پس از راه اندازی تجهيزات اندازهگيری شوند.
اندازهگيری حتما بايد در فاصله 5/1متر بالاتر از سطح كف اتاق در هر 3 تا 6 متر در طول خط مركزی راهروهای سرد و برای مدخل هوای ورودی تجهيزات در حال کار انجام شود. پیشنهاد میشود دما در چندين نقطه از ورودی هوای هر دستگاه که بالقوه در این نقاط مشكلات سرمايش ایجاد میشود، اندازه گیری شود. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد اندازهگیری و تخمین دمای اتاق کامپیوتر، به استاندارد ASHRAE مراجعه شود.
تفاضل فشار هوای مثبت نیز با توجه به محیط اطراف توصیه میشود.
5-3-5-4- باتريها
اگر برای برق پشتیبان از باتری استفاده میشودتهیه تهويه مناسب و مهار نشتی الزامی است. برای کسب اطلاعات بيشتر در مورد نیازهای آن به قوانین الکتریکی اجرایی مراجعه کنید.
5-3-5-5- لرزش
بهمرور زمان لرزش یا ارتعاش مكانيكی تجهيزات يا زیرساخت كابلكشي، به سرويسدهی آسیب میزند. يك مثال معمول آن، شل شدن اتصالات است. توصیه میشود مشكلات بالقوه لرزش، در طراحی اتاق كامپيوتر در نظر گرفته شوند. زيرا لرزش در ساختمان وجود خواهد داشت و از طريق ساختار ساختمان به اتاق كامپيوتر منتقل میشود.
در اينگونه موارد، توصیه میشود با مهندس سازه پروژه مشورت شود تا تدابیر حفاظتی را برای از بين بردن لرزش بيش از اندازه اتاق كامپيوتر در نظر گيرد. برای کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با آزمونهای لرزش، به راهنمای Telcordia،GR-63-Core مراجعه کنید.
5-3-6- طراحی سیستم الکتریکی
5-3-6-1- تغذیه الکتریکی
برای سرویسدهی به اتاق كامپيوتر بايد مدارهای تغذیه برق جداگانه تهيه شوند و در تابلو یا تابلوهای برق مخصوص به خود سربندی شوند.
اتاق كامپيوتر بايد برای ابزارهای برقی، تجهيزات نظافتی و ساير تجهیزاتی که بهتر است به برق تجهيزات رک متصل نشوند، پریزهای دوتايی داشته باشد. توصیه میشود پریزها در همان واحدهای توزيع برق يا تابلوهای برقی که مربوط به مدارهای الكتريكی تجهیزات مخابراتی و كامپيوتری درون اتاق هستند، قرار نگیرند. این پریزها بايد به اندازه 65/3 متر در روی دیوارهای اتاق کامپیوتر از همديگر فاصله داشته باشند. يا اگر مقررات محلی اجازه دهند، میتوانند نزديكتر به هم قرار گيرند و توسط یک کابل5/4 متری قابل دسترسی باشند. (با توجه به مقالات 210.7(A) و 645.5(B1) متعلق به NEC
5-3-6-2- منبع تغذیه پشتیبان
در صورتی که اتاق کامپیوتر مجهز به ژنراتور پشتیبان (Standby) باشد، توصیه میشود تابلوهای برق این اتاق به ژنراتور مذکور متصل شود. بهتر است هر ژنراتوری كه مورد استفاده قرار ميگيرد، با بار شبیهسازی شده الکترونیکی ارزيابی شده باشد. ژنراتورهای مناسب معمولا در رسته «سطح كامپيوتري» قرار می گیرند (1) . اگر اتاقكامپيوتر دارای ژنراتور پشتیبان اختصاصی نباشد، ولی ساختمان مجهز به چنین سیستمی باشد، توصیه میشود تابلوهای برق این اتاق به ژنراتور پشتیبان کل ساختمان متصل شوند. الزامات برای قطع برق تجهیزات اتاق کامپیوتر توسط AHJ تعیین شده است که با توجه به قوانین مختلف، متفاوت است.
5-3-6-3- سيستم Bonding و Grounding
حتما باید مطابق ملاحظات ANSI/TIA/EIA-J-STD-607-A، دسترسی به سيستم اتصال به زمین موجود باشد. توصیه میشود اتاق كامپيوتر حداقل یک شبکه Bonding معمولی (CBN) داشته باشد. (ضمیمه «ز» را ملاحظه کنید).
5-3-7- حفاظت در برابر حريق
سيستمهای حفاظت در برابر حريق و اطفاءكنندههای دستی حتما بايد بر اساس استاندارد NFPA-75 ارائه شوند.
توصیه میشود سيستمهای آبپاش در اتاق كامپيوتر از نوع
pre-action باشند. (2)
5-3-8- نفوذ آب
هرجا که خطر نشت آب وجود دارد، بايد روشی برای تخليه آب فراهم شود (مثلا یک آبگذر کفی). بهعلاوه، توصیه میشود برای هر فضايی با اندازه 100 مترمربع، حداقل يك روش تخليه آب یا روشهای دیگر جلوگیری از نفوذ آب تعبيه شود. توصیه میشود هر لوله آب يا فاضلاب كه از اتاق عبور میکند، از تجهيزات داخل اتاق دور بوده و مستقيما بالای آنها نباشد.
5-4- نيازهای اتاق ورودی کابل
5-4-1- كليات
اتاق ورودي، فضا يا اتاقی است كه در آن اتصال بين تجهیزات شرکت سرویسدهنده با سیستم کابلکشی يک مرکزداده انجام میشود. در اين اتاق معمولا تجهيزات سرويسدهندگان مخابراتی قرار ميگيرند و مكانی است كه سرويسدهندهها، سرويسهای مورد نظر را به مشتری تحويل ميدهند. اين نقطه تحويل را نقطه علامتگذاریشده (3) ميگويند. این نقطه مکانی است که در آن مسئولیت شرکت سرویسدهنده برای پشتیبانی سرویس و مدارات، تمام شده و مسئولیت مشتری آغاز میشود.
عموما بسترهای کابل ورودي، جعبه فیوز كابلهای مسی ورودي، تجهيزات سربندی كابلهای سرويسدهندگان، تجيهزات سرويسدهندگان و تجهيزات سربندی كابلكشی اتاق كامپيوتر در اتاق ورودی قرار میگیرند.
5-4-2- موقعیت مکانی
توصیه میشود مكان اتاق ورودی بهگونهای باشد كه طول کابلها از نقطه علامتگذاریشده تا تجهيزات نهایی از حداكثر طول مجاز بیشتر نشود. حداكثر طول كابل، شامل تمام مسير كابل از جمله پَچكوردها و تغييرات ارتفاع بين طبقات و داخل ركها ميشود. طول مدارات خاص (از نقطه علامتگذاری شده تا تجهيزات نهایی) كه بايد هنگام طراحی مكان اتاق ورودی در نظر گرفته شود، در ضميمه «الف» ارائه شده است.
نكته: برای افزايش طول مدارها به اندازهای بيش از آنچه در ضميمه «الف» مشخص شده است، ميتوان از تكراركنندهها
(Repeaters) استفاده كرد.
اتاقهای ورودی ممكن است داخل و يا خارج از اتاق كامپيوتر واقع شوند. براساس مسايل امنيتي، اتاقهای ورودي، خارج از اتاق كامپيوتر قرار ميگيرند تا در صورت ورود تکنسین سرويسدهندگان به اتاق ورودي، نيازی به وارد شدن آنها به اتاق کامپيوتر نباشد. اگرچه در مراكزداده بزرگتر ممكن است به علت محدودیت طول کابل ها، اتاق ورودی در اتاق کامپيوتر قرار گيرد.
توصیه میشود كابلكشی اتاقهای ورودی بر اساس همان روشی كه برای توزيع كابلها (از بالای رک يا زيركف) در اتاق كامپيوتر استفاده شده است انجام شود؛ اين كار با توجه به آنكه مانع انتقال كابلها از سينيهای كابل سقفی به سينيهای كابل زير كف ميشود، طول كابلهای مورد نياز را كاهش ميدهد.
5-4-3- کمیت
مراكزداده بزرگ ممكن است به چندين اتاقورودی نياز داشته باشند تا چند نوع کابل مخابراتی در کل اتاقكامپيوتر را پوشش دهند و يا افزونگی بیشتری فراهم نمايند.
اتاقهای ورودی ثانویه ميتوانند مسيرهای ورودی مخصوص به خود برای خدمات اختصاصی سرويسدهندگان داشته باشند. يا در حالتی ديگر، این اتاقهای ورودی ميتوانند توابعی از اتاق ورودی اصلی باشند. در این حالت سرویسدهنده، خدمات خود را از طریق اتاق ورودی اصلی ارائه می کند.
5-4-4- راه دسترسي
راه دسترسی به اتاق ورودی حتما بايد توسط مالک مركزداده يا نماينده او كنترل شود.
5-4-5- تعیین مسیر لولههای ورودی از زير كف
اگر اتاق ورودی در داخل اتاق كامپيوتر قرار گرفته باشد، توصیه میشود مسير لولههای ورودی بهگونهای طراحی شود كه با جريان هوا، لولهكشی آب سرد و ساير مسيرهای كابلکشی زير كف کاذب تداخل نداشته باشد.
5-4-6- فضاهای مربوط به سرويسدهندگان
فضاهای متعلق به سرويسدهندگان مراكز داده، معمولا داخل اتاق ورودی يا داخل اتاق كامپيوتر قرار ميگيرند. برای كسب اطلاعات بيشتر در زمينه این فضا، به استاندارد ANSI/TIA-569-B مراجعه كنيد.
در صورتی که فضای مذکور در اتاقهای ورودی مركزداده قرار گرفته باشد، معمولا نيازی به تفكيك و جداسازی ندارند چرا كه دسترسی به اتاقهای ورودی مركزداده به دقت كنترل ميشود، با این حال سرويسدهندگانی كه فضايی را در اتاق كامپيوتر اجاره کرده اند، معمولا نیازمند حفظ امنیت دسترسی به این فضا هستند.
5-4-7- پایانه ورودی ساختمان
5-4-7-1- كليات
پایانههای ورودی ساختمان در قسمت ورودی كابلكشی به تاسيسات ساختمان قرار دارند. يعنی جاييكه انتقال بين محيط داخل و خارج اتفاق ميافتد. پایانههای بیرونی معمولا زمانی مورد استفاده هستند كه اتصال به سیستم کابلکشی داخلی، در محفظهای روی ديوار خارجی ساختمان قرار میگیرد. پایانههای داخلی زمانی استفاده ميشوند كه كابل خارجی بخواهد مستقیما به سيستم توزيع كابلكشی داخلی متصل گردد. برای كسب اطلاعات بيشتر در زمينه تاسيسات ورودی و اتصالات این تاسیسات به استاندارد
ANSI/TIA/EIA-568-B.1 مراجعه كنيد.
5-4-8- طراحی معماری
5-4-8-1- كليات
توصیه میشود تصميمگيری درباره اينكه يك اتاق يا فضای باز برای اين منظور فراهم شود، بر اساس امنیت (با در نظر گرفتن دسترسيهای لازم به این اتاق و ترددهای اتفاقی که در آن انجام میشود)، میزان نياز به فضای روی دیوار برای نصب فیوزها، اندازه اتاق ورودی و موقعيت فيزيكی باشد.
5-4-8-2- اندازه
اتاق ورودی حتما بايد به اندازهای باشد كه حداكثر نيازهای شناختهشده و پيشبينيشده را برای موارد زير برآورده سازد:
-مسيرهای ورودی برای كابلكشی شرکت سرويسدهنده و شبکه Campus
-فضای مربوط به تخته چندلایی و چارچوبهای لازم دیواری برای سربندی کابلکشی شرکت سرويسدهنده و شبکه Campus
-ركهای شرکت سرويسدهنده
-تجهيزات متعلق به مشتری كه بايد در اتاق ورودی قرار گيرند.
-پستهای مخابراتی که تجهیزات سربندی کابلهای منتهی به اتاق کامپیوتر در آن قرار دارد.
-بستر کابلکشی به اتاق كامپيوتر، MDA و HDA (از اتاقهای ورودی ثانویه در صورت وجود)
-بستر کابلکشی به ساير اتاقهای ورودی در صورت وجود.
فضای مورد نياز بيش از آن كه به اندازه مركز داده وابسته باشد، به تعداد سرويسدهندگان، تعداد کابل و نوع کابلهایی كه در اين فضا قرار ميگيرد، بستگی دارد. با همه سرويسدهندگان مذاكره كنيد تا فضای اوليه و آتی مورد نياز آنها مشخص شود. برای كسب اطلاعات بيشتر درباره هماهنگی با سرويسدهندگان، ضميمه «ج» را مطالعه كنيد.
برای كابلكشی شبکه Campus نيز بهتر است فضايی در نظر گرفته شود. كابلهای دارای اجزای فلزی (زوج مسي، كواكسيال، كابلهای فيبرنوری با اجزای فلزی و…) بايد در اتاق ورودي، همراه با فیوزهای محافظ سربندی شوند. اين فیوزها ميتوانند دیواری بوده یا روی چارچوب ایستاده نصب شوند. فضايی كه فیوزها در آن قرار دارند، بايد تا حد امكان نزديك به نقطه ورود كابلها به داخل ساختمان باشد. كابلهای فيبرنوری شبکه Campus كه هيچ بخش فلزيی نداشته باشند ممكن است بهجای اتاق ورودي، درون
cross-connect اصلی سربندی شوند. به قوانين اجرايی در رابطه با مشخصات كابلهای ورودی و سربندی آنها مراجعه كنيد.
5-4-8-3- تختههای چندلایی
هر جا كه برای نصب فیوزها از ترمینالهای دیواری استفاده شود، بهتر است که ديوار با تخته سهلایی A-C (1) 20 ميليمتری محكم و ثابتی پوشانده شود. ترجیحا از تختههای بلامصرف قدیمی استفاده شود. ارتفاع آن 4/2 متر بوده و قادر به نگهداری سختافزارهايی كه به آن وصل ميشود باشد. توصیه میشود تخته مذکور دارای برچسب درجهبندی حريق (بازدارنده حريق) بوده يا با دو لايه از رنگ ضدحريق پوشانده شود.
اگر بخواهيم تختههای چندلايی ضدحريق را رنگ كنيم، رنگ نبايد برچسب درجهبندی حريق را بپوشاند تا زمانی که بازرسی ماموران آتشنشانی و AHJ به اتمام برسد.
برای كاهش امكان تاب برداشتن تخته چندلايی ضدحریق، بايد در كوره خشك شوند و رطوبت آنها نبايد بيش از 15 درصد باشد.
5-4-8-4- ارتفاع سقف
حداقل ارتفاع سقف در اتاق ورودی حتما بايد از كف نهایی تا هرگونه مانعی مانند آبپاشها، تجهیزات روشنایی، يا دوربينها 6/2 متر باشد. تجهیزات سرمایشی يا رکهای بلندتر از 13/2 متر، نيازمند سقفهای بلندتر هستند. در نظر گرفتن حداقل 460 میلیمتر فاصله از سر آبپاش الزامی است.
5-4-8-5- تدابیر عملیاتی
كفها، ديوارها و سقف حتما بايد درزگيری شده و رنگ شوند يا از موادی ساخته شوند كه ورود گرد و غبار را به حداقل برسانند. بهتر است رنگ اتاق روشن باشد تا نور آن بیشتر شود. حتما كفپوش بايد مطابق با 61000-4-2 IEC خصوصيت آنتی استاتیک داشته باشد.
5-4-8-6- روشنايي
روشنايی اتاق حتما بايد در یک متر بالاتر از کف نهایی، در امتداد خط وسط تمام راهروهای بین رکها، حداقل 500Lux در سطح افقی و 200Lux در سطح عمودی باشد.
توصیه میشود تجهیزات روشنایی و تجهيزات مخابراتی در اتاق كامپيوتر از تابلوی توزیع برق مشترک استفاده نكنند. از کلیدهای برق دیمر نیز استفاده نشود. علائم و روشنایی اضطراری بايد بهطور مناسب در هر جای مورد نیاز طبق AHJ قرار داده شوند تا فقدان روشنایی اصلی، مانع خروج اضطراری نشود.
5-4-8-7- درها
درها بايد بدون در نظر گرفتن چارچوب آن حداقل 1 متر عرض و 13/2 متر ارتفاع داشته باشند. درها باید لولایی بازشونده به سمت بیرون (بر اساس قوانین) يا کشویی و يا قابل برداشتن باشند. درها بايد مجهز به قفل نیز باشند. نباید تيرك وسط ثابت يا قابل برداشتن داشته باشند تا امکان ورود و خروج تجهیزات بزرگ از این در فراهم نشود.
5-4-8-8- علائم هشدار
توصیه میشود در صورت نیاز به استفاده از این علائم، در طرح امنیتی ساختمان لحاظ شوند.
5-4-8-9- ملاحظات مربوط به زمين لرزه
خصوصیات تاسیسات، باید با نیازهای اجرایی نواحی لرزهخیز مطابقت داشته باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه ملاحظات مربوط به زمینلرزه، به راهنمای Telcordia، GR-63-Core مراجعه کنید.
5-4-8-10- HVAC
اتاق ورودی حتما بايد به سيستم HVAC اتاق كامپيوتر دسترسی داشته باشد. توجه داشته باشيد كه برای اتاق ورودی بايد سيستم تهويه مطبوع اختصاصی داشته باشيد. توصیه میشود درصورتی كه اتاق ورودی سيستم تهويه مطبوع اختصاصی دارد، مدارات كنترل حرارت واحدهای تهويه مطبوع اتاق ورودي، از همان منبع توزيع برق يا تابلوی برقی كه به ركهای اتاق ورودی سرويس ميدهند، تغذيه شود.
درجه و سطح افزونگی HVAC تجهيزات داخل اتاق ورودي، بايد به همان اندازه HVAC و برق اتاق كامپيوتر باشد.
5-4-8-10-1- عملکرد پیوسته
اساس عملکرد HVAC حتما بايد 24 ساعت در روز، 365 روز در سال باشد. اگر سيستم HVAC ساختمان نمیتواند یک عملکرد پیوسته را تضمین کند، تهیه يك واحد مستقل برای اتاق ورودی مرکزداده الزامی است.
5-4-8-10-2- عملیات پشتیبان (Standby)
در صورتی که اتاق کامپیوتر مجهز به ژنراتور پشتیبان (Standby) باشد، توصیه میشود سيستم HVAC اتاق ورودی توسط این ژنراتور پشتیبانی شود. اگر اتاق كامپيوتر یا اتاق ورودی دارای ژنراتور پشتیبان اختصاصی نباشد، ولی ساختمان مجهز به چنین سیستمی باشد، HVAC این اتاق بايد به ژنراتور پشتیبان کل ساختمان متصل شود.
5-4-8-11- پارامترهای عملياتي
برای اینکه دما و رطوبت به صورت مستمر در بازه عملیاتی لازم باقی بمانند حتما به طور مرتب کنترل شوند:
-دمای هوا (Dry Bulb): 20 درجه سانتيگراد تا 25 درجه سانتيگراد
-رطوبت نسبي: 40 تا 55 درصد
-حداكثر نقطه شبنم: 21 درجه سانتيگراد
-حداكثر نرخ تغيير: 5 درجه سانتيگراد در هر ساعت
-تجهيزات رطوبتساز يا رطوبتگير بسته به شرايط محيطی محل ممكن است نياز باشند.
رطوبت و درجه حرارت محیط حتما بايد پس از راهاندازی تجهيزات اندازهگیری شود.
اندازهگيری حتما بايد در فاصله 5/1متر بالاتر از سطح كف اتاق در هر 3 تا 6 متر در طول خط مركزی راهروهای سرد و برای مدخل هوای ورودی تجهيزات در حال کار انجام گيرد. پیشنهاد میشود اندازهگيری دما در چندين نقطه از ورودی هوای هر دستگاه که بالقوه در این نقاط مشكلات سرمايش ایجاد میشود، انجام گیرد.
5-4-8-12- تغذیه الکتریکی
توجه کنید تابلوهای تغذيه برق UPS و تابلوهای توزیع برق (PDU) اختصاصی برای اتاق ورودی وجود داشته باشد. تعداد مدارات الكتريكی اتاقهای ورودی به نياز تجهيزاتی كه در اين اتاقها قرار گرفتهاند، بستگی دارد. اتاقهای ورودی حتما بايد همان سيستمهای پشتيبان الكتريكی (UPS و ژنراتور) که برای اتاق كامپيوتر استفاده میشود را به کار برند. ميزان افزونگی سيستمهای الكتريكی و مكانيكی اتاق ورودی حتما بايد مشابه اتاق كامپيوتر باشد.
اتاق ورودی حتما بايد برای ابزارهای برقی، تجهيزات نظافتی و ساير تجهیزاتی که بهتر است به برق تجهيزات رک متصل نشوند، یک یا بیشتر پریزهای دوتايی داشته باشد. توصیه میشود پریزها در همان واحدهای توزيع برق يا تابلوهای برقی که مربوط به مدارهای الكتريكی تجهیزات مخابراتی و كامپيوتری درون اتاق هستند، قرار نگیرند
روی هر ديوار اتاق حتما بايد حداقل يك پريز دوتايی وجود داشته باشد كه فاصله آنها از هم بيش از 4 متر نشود و از درون جعبه پریزهای كفی و ساير سيستمهای انتقال بهراحتی قابل دسترسی باشند، به طوری كه طبق 645.5 (B1) از NFPA70 یا AHJ، از هر جای اتاق بهوسيله يك سيم برق 5/4متری بتوان به آنها دسترسی داشت.
5-4-8-13- منبع تغذیه پشتيبان
در صورتی که اتاق کامپیوتر مجهز به ژنراتور پشتیبان (Standby) باشد، توصیه میشود تابلوهای برق این اتاق به ژنراتور مذکور متصل شود. توصیه میشود هر ژنراتوری كه مورد استفاده قرار ميگيرد، با بار شبیهسازی شده الکترونیکی ارزيابی شده باشد. ژنراتورهای مناسب معمولا در رسته «سطح كامپيوتري» قرار می گیرند. اگر اتاق كامپيوتر یا اتاق ورودی دارای ژنراتور پشتیبان اختصاصی نباشد، ولی ساختمان مجهز به چنین سیستمی باشد، توصیه میشود تابلوهای برق این اتاق به ژنراتور پشتیبان کل ساختمان متصل شود.
5-4-8-14- سيستم Bonding و Grounding
مطابق ملاحظات ANSI/TIA/EIA-J-STD-607-A، باید دسترسی به سيستم اتصال به زمین موجود باشد
5-4-9- حفاظت در برابر حريق
سيستمهای حفاظت در برابر حريق و اطفاءكنندههای دستی حريق حتما بايد مطابق با استاندارد NFPA-75 ارائه شوند.
توصیه میشود سيستمهای آبپاش در اتاق كامپيوتر از نوع
pre-action باشند.
5-4-10- نفوذ آب
هرجا كه خطر نشت آب وجود دارد، حتما باید روشی برای تخلیه آب فراهم شود (مثلا يك آبگذر زير كف).
توصیه میشود هر لوله آب يا فاضلاب كه از اتاق عبور ميكند از تجهيزات داخل اتاق دور بوده و مستقيما بالای آنها نباشد.
5-5- ناحيه توزیع اصلی (MDA)
5-5-1- كليات
ناحيه توزیع اصلی (MDA) فضای مرکزی است که نقطه توزیع سیستم کابلکشی یک مرکزداده در آنجا قرار میگیرد. داشتن حداقل يك MDA برای مرکز داده الزامی است. روترها و سوييچهای مرکزی شبكههای مركزداده، اغلب در MDA يا نزديك آن قرار داده ميشوند.
در مراكزدادهای كه توسط چندين سازمان مورد استفاده قرار ميگيرند، نظير مراكزداده اينترنت و واگذارکنندگان سرویس
Collocation، توصیه میشود MDA در يك فضای امن قرار داشته باشد.
5-5-2- موقعیت مکانی
توصیه میشود MDA در مركز فضای مرکزداده قرار گيرد تا از حداكثر محدودیت طول کابلهای مختلف تجاوز نشود، نظير حداكثر طول كابلهای سرويسدهندگان که در اتاق ورودی قرار دارند و به اتاق کامپیوتر سرویس میدهند.
5-5-3- نيازهای تاسيساتي
اگر MDA يك فضای بسته است، باید یک تابلوی تغذيه برق UPS، PDU و HVAC اختصاصی برای اين ناحيه در نظر گرفته شود.
اگر دارای HVAC اختصاصی است، مدارات كنترل حرارت سیستم تهويه مطبوع، بايد از همان تابلوهای برق يا PDUای كه تجهيزات مخابراتی درون این قسمت استفاده ميكنند، تغذيه و كنترل شوند.
نيازهای الكتريكي، مكانيكی و معماری این قسمت، مشابه نيازهای اتاق كامپيوتر است.
دیدگاهتان را بنویسید